03.11.2022
Udział hormonów w patofizjologii cellulitu

Cellulit znany w terminologii medycznej jako lipodystrofia, to niezapalna zmiana anormalnie rozmieszczonej tkanki tłuszczowej wraz z towarzyszącą patologią w obrębie tkanki podskórnej. Jest to defekt estetyczny zwany potocznie wśród pacjentów cellulitem, skórką pomarańczową lub skórą materacową.

Problem ten dotyczy głównie kobiet, jednak jest spotykany również u mężczyzn. Zmiany takie jak grudki, wgłębienia, uwypuklenia i bruzdy na powierzchni skóry to typowe objawy cellulitu. Lokalizacja zmian obejmuje przede wszystkim uda, biodra, pośladki oraz brzuch. Nasilone zmiany niejednokrotnie są przyczyną bólów, dyskomfortu i nieestetycznego wyglądu. Cellulit jest schorzeniem heterogennym, w rozwoju którego biorą udział czynniki genetyczne, hormony płciowe, głównie estrogeny oraz szeroko pojęta higiena życia. Wyróżnia się kilka typów cellulitu biorąc pod uwagę etiologię, patofizjologię, morfologię oraz stopnie zmian. Najważniejszym czynnikiem etiologicznym cellulitu uważa się estrogeny. Hormony steroidowe odpowiedzialne są za rozszerzenie naczyń krwionośnych i limfatycznych, obrzęk tkanek oraz zaburzenia w metabolizmie lipidów prowadzące do gromadzenia tłuszczów w tkance podskórnej i toksyn w adipocytach czyli komórkach tłuszczowych.

Obraz kliniczny cellulitu jest różny w zależności od stadium:

  • stopień 0 to skóra o gładkiej powierzchni, po ujęciu skóry w fałd widoczne są nieznaczne pobruzdowania
  • stopień I to skóra o gładkiej powierzchni, jednak po ujęciu w fałd widoczne są zagłębienia. W tej fazie pojawia się obrzęk
  • stopień II to obecność zagłębień podczas napinania mięśni
  • stopień III to widoczne w spoczynku zagłębienia oraz wyczuwalne guzki.

W podziale klinicznym rozróżnia się cellulit twardy, miękki, obrzękowy i mieszany. Cellulit twardy obserwowany jest najczęściej u młodych, aktywnych kobiet. Skóra w miejscach zajętych cellulitem jest sucha, czasem szorstka z powodu złego jej odżywienia i nawilżenia. W badaniu palpacyjnym wyraźnie można odczuć, że warstwy powierzchniowe mocno przylegają do głębszych. Cellulit miękki dotyczy częściej kobiet mało aktywnych fizycznie oraz kobiet, które szybko utraciły wagę. Pojawienie się zmian jest związane ze zmniejszeniem napięcia i wzrostem wiotkości mięśni. Skóra materacowa jest wyraźnie widoczna, a zmiany ukształtowania powierzchni skóry zmieniają się wraz ze zmianą pozycji ciała. Mogą wystąpić teleangiektazje (rozszerzone naczynia krwionośne) i żylaki. Cellulit obrzękowy to postać najcięższa, ale jednocześnie najrzadsza. Odczuwalna jest bolesność oraz uczucie ciężkości w obrębie kończyn dolnych. Skóra jest blada i cienka. Poprzez uciśnięcie skóry palcem przez jakiś czas pozostaje wgłębienie.

Za najważniejszy czynnik stymulujący powstanie cellulitu uznawane są estrogeny. Istotnym dowodem podtrzymania tej hipotezy jest częstsze występowanie cellulitu u kobiet, jego pojawianie się po okresie dojrzewania, zaostrzanie się w czasie ciąży, cyklu miesięcznego, w wyniku stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych lub hormonalnej terapii zastępczej. Estrogeny są najbardziej prawdopodobnym czynnikiem inicjującym dysfunkcję, zaostrzającym oraz wpływającym na utrzymywanie się lipodystrofii.

Udział estrogenów w rozwoju cellulitu można rozpatrzyć uwzględniając ich wpływ na elementy komórkowe i nie komórkowe, budujące tkankę podskórną. Seria procesów polegających na wystąpieniu obrzęku śródmiąższowego, wtórnego zwłóknienia tkanki łącznej i w następstwie rozwoju zwłóknień jest wynikiem współdziałania kilku układów, do których zalicza się m.in. macierz śródmiąższową, mikrokrążenie oraz udział preadipocytów i adipocytów.

Hormony steroidowe odpowiedzialne są za rozszerzenie naczyń krwionośnych i limfatycznych, obrzęk tkanek oraz zaburzenia w metabolizmie lipidów prowadzące do gromadzenia tłuszczów w tkance podskórnej i toksyn w adipocytach. Kaskada tych procesów powoduje zaburzenia ukrwienia tkanek i w rezultacie osłabienie metabolizmu w podskórnej tkance tłuszczowej. Zmiany w układzie hormonalnym kobiet, w szczególności w okresie dojrzewania, ciąży oraz menopauzy, są szczególnymi okresami w życiu kobiet, predysponującymi do pojawienia się pierwszych objawów cellulitu lub przekształceń w budowie i wyglądzie już obecnego defektu. Cellulitu nie da się wyeliminować całkowicie, natomiast prawidłowa prewencja rozumiana jako zdrowa dieta, odpowiednio dobrane ćwiczenia fizyczne oraz zabiegi kosmetyczne, może częściowo zminimalizować rozwój i konsekwencje lipodystrofii.

Cellulit stanowi wyzwanie zarówno dla nowoczesnej kosmetologii, jak i dla medycyny estetycznej, które obecnie posiadają bogatą ofertę zabiegów, takich jak fala radiowa, mezoterapia, fitoterapia, homeopatia, masaże oraz ultradźwięki, jednak nie wszystkie przynoszą zamierzone efekty. Zabiegiem, któremu warto się poddać aby zredukować cellulit jest fala radiowa. Urządzenie Indiba Deep Care nie tylko zredukuje zmiany, ale pozostawi skórę gładką, jędrną i odżywioną. Zabieg Indiba poprzez przywrócenie równowagi komórkowej i aktywację metabolizmu redukuje tkankę tłuszczową i cellulit bez uszkodzenia innych struktur komórkowych. Zapobiega tworzeniu i odkładaniu się nowych komórek tłuszczowych w tkankach na których został przeprowadzony zabieg. Terapia jest szybka i bezbolesna, nie tworzą się przestoje limfatyczne. Można poddawać terapii zarówno cellulit twardy, miękki, obrzękowi jak i mieszany.